Faydal─▒ BilgilerListeler

G├╝ne┼č Sistemi Nedir? Gezegenler ve Uydular─▒ Nelerdir?

G├╝ne┼č sistemi, g├╝ne┼čin yaratt─▒─č─▒ ├žekim kuvveti sebebiyle kendi etraf─▒nda olu┼čturdu─ču sistemin ad─▒d─▒r. G├╝ne┼č sitemi ve gezegenlerle ilgili detayl─▒ bilgiler.

G├╝ne┼č sistemi, g├╝ne┼čin yaratt─▒─č─▒ ├žekim kuvveti sebebiyle kendi etraf─▒nda olu┼čturdu─ču sistemin ad─▒d─▒r. Bu sistem i├žerisinde gezegenler ve gezegene ba─čl─▒ uydular─▒n yan─▒ s─▒ra kuyruklu y─▒ld─▒zlar, meteorlar ve ├žok say─▒da ba┼čka cisimler yer almaktad─▒r. G├╝ne┼č sisteminin olu┼čumu hakk─▒nda bilim adamlar─▒n─▒n y─▒llardan beri ├Âne s├╝rd├╝kleri ├že┼čitli teoriler vard─▒r. Ancak bu teorilerden kabul g├Âreni 1796 y─▒l─▒nda matematik├ži Simon LaplaceÔÇÖin Nebula teorisidir. Laplace bu teoriyi ba─č─▒ms─▒z olarak kendi ├žal─▒┼čmalar─▒ sonucunda ortaya ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r. Nebula teorisine g├Âre g├╝ne┼č sistemi g├╝n├╝m├╝zden 4,6 milyar y─▒l ├Ânce dev bir molek├╝l bulutunun ├ž├Âkmesinden meydana gelmi┼čtir.

G├╝ne┼č sistemi i├žerisinde bulunan gezegenlerin tamam─▒ kendilerine ait y├Âr├╝nge ├╝zerinde ve g├╝ne┼čin etraf─▒nda d├Ânmekteler. Bu gezegenlerden baz─▒lar─▒ g├╝ne┼č etraf─▒ndaki d├Ân├╝┼č├╝n├╝ y├╝zy─▒llar i├žerisinde tamamlarken d├╝nya ise 365 g├╝n olarak say─▒lan bir zaman dilimi i├žerisinde tamamlar. Bununla birlikte gezegenlerde g├Âr├╝len ─▒s─▒lar da g├╝ne┼če olan mesafeleriyle do─čru orant─▒l─▒d─▒r. Bu ba─člamda d├╝nyam─▒z g├╝ne┼če olan uzakl─▒─č─▒ da g├Âz ├Ân├╝nde bulunduruldu─čunda insanlar─▒n ya┼čamas─▒ i├žin en uygun olan s─▒cakl─▒─ča sahip tek gezegendir. Ancak bu durum ba┼čka gezegenlerde ya┼čam olmayaca─č─▒ anlam─▒na gelmez. Ba┼čka gezegenlerde o gezegenin ┼čartlar─▒na uyum sa─člam─▒┼č olarak ya┼čayan canl─▒lar olabilir. G├╝n├╝m├╝z├╝n teknolojisi ile sadece ay ve bize en yak─▒n gezegen olan MarsÔÇÖta canl─▒ olmad─▒─č─▒n─▒ biliyoruz. Ancak di─čer taraftan Mars ile ilgili ├žal─▒┼čmalar da devam etmekte. Bu ├žal─▒┼čmalar do─črultusunda MarsÔÇÖta ya┼čam olabilece─čine ya da eskiden olmu┼č olabilece─čine dair ├že┼čitli bulgulara rastlanm─▒┼čt─▒r. MarsÔÇÖta ya┼čam ├žo─ču sinema filmine de konu olmu┼čtur.

Yak─▒n zamana kadar bilinen gezegenlerin say─▒s─▒ 11ÔÇÖdi. Bu gezegenler Merk├╝r, Ven├╝s, D├╝nya, Mars, J├╝piter, Sat├╝rn, Uran├╝s, Nept├╝n ve Pl├╝tonÔÇÖdu. Ancak bu gezegenler aras─▒nda Pl├╝tonÔÇÖun d─▒┼č merkezli bir y├Âr├╝ngeye sahip oldu─ču anla┼č─▒lm─▒┼č ve 2006 y─▒l─▒nda Uluslararas─▒ G├Âkbilim Birli─či Pl├╝tonÔÇÖu gezegen s─▒n─▒f─▒ndan ├ž─▒kararak ÔÇťc├╝ce gezegenÔÇŁ stat├╝s├╝nde de─čerlendirmeye ba┼člam─▒┼čt─▒r. B├Âylelikle ┼ču anda g├╝ne┼č ile birlikte toplam 10 gezegen bulunmakta. G├╝ne┼čin d─▒┼č─▒ndaki 9 gezegenin ise toplamda bilinen 166 adet uydusu var.Bu uydular─▒n tamam─▒ da g├╝ne┼č sisteminin i├žerisinde de─čerlendirilmekte.

Gezegenlerin Baz─▒ ├ľzellikleri

Gezegenlerin hepsinin y├Âr├╝ngeleri elips ┼čeklindedir ve t├╝m gezegenlerin g├╝ne┼č h─▒zlar─▒ birbirinden farkl─▒d─▒r. Bununla birlikte baz─▒ gezegenlerin y├Âr├╝ngeleri birbirleriyle kesi┼čir. T├╝m gezegenler bat─▒dan do─čuya do─čru d├Ânerler. G├╝ne┼če en yak─▒n gezegen Merk├╝rÔÇÖd├╝r. Buradaki s─▒cakl─▒k inan─▒lmaz derecede y├╝ksektir ve bu y├╝zden herhangi bir ya┼čam olmas─▒ da m├╝mk├╝n de─čildir. Buna kar┼č─▒n Pl├╝ton ise g├╝ne┼če en uzak gezegendir ve buzullarla kapl─▒d─▒r. D├╝nyan─▒n bir, Mars ve Nept├╝nÔÇÖ├╝n iki, Uran├╝sÔÇÖ├╝n alt─▒, Sat├╝rnÔÇÖ├╝n on ve J├╝piterÔÇÖin on iki uydusu bulunmaktad─▒r. Merk├╝r ve Uran├╝sÔÇÖ├╝n ise uydusu bulunmuyor. Gezegenlerin d├Ân├╝┼č h─▒zlar─▒ g├╝ne┼če olan uzakl─▒klar─▒yla ters orant─▒l─▒d─▒r.

G├╝ne┼č Sistemindeki Gezegenler

G├╝ne┼č sisteminde bulunan gezegenler iki ├že┼čide ayr─▒l─▒r. Bunlar ─░├ž (Karasal) ve D─▒┼č (Gaz Yap─▒l─▒) gezegenlerdir. Karasal gezegenler Merk├╝r, Ven├╝s, D├╝nya ve MarsÔÇÖt─▒r.

Merk├╝r

Merk├╝r

G├╝ne┼če 58 milyon kilometre uzakl─▒kta bulunan Merk├╝r ayn─▒ zamanda uydusu olmayan iki gezegenden de biridir. Sekiz gezegen i├žinde k├╝tlesi itibariyle sekizinci s─▒radad─▒r. D├╝nyadaki ├žekim g├╝c├╝n├╝n ├╝├žte birine sahiptir D├╝nyaÔÇÖda 50 kilo gelen bir ki┼či Merk├╝rÔÇÖde 17 kilo gelir. G├╝ne┼če yak─▒nl─▒─č─▒ y├╝z├╝nden y├╝zey s─▒cakl─▒─č─▒ 450 santigrat derecenin ├╝zerine ├ž─▒kar. Bunun tam tersine g├╝ne┼č ─▒┼č─▒nlar─▒n─▒ alamayan di─čer taraf─▒ ise -172 santigrat derecedir. Kendi etraf─▒ndaki d├Ân├╝┼č├╝n├╝58 g├╝nde, g├╝ne┼č etraf─▒ndaki d├Ân├╝┼č├╝n├╝ de 88 g├╝nde tamamlar.

Ven├╝s

Ven├╝s

Di─čer ad─▒ ├çoban Y─▒ld─▒z─▒ olan bu gezegen 108,4 milyon kilometre i┼če g├╝ne┼če en yak─▒n ikinci gezegendir. Ven├╝s hemen hemen d├╝nya ile ayn─▒ boyutlardad─▒r. Ven├╝s de Merk├╝r gibi bir uyduya sahip de─čildir. G├╝ne┼čin etraf─▒n─▒ 225 g├╝nde tamamlar ve enteresan bir ┼čekilde di─čer gezegenlerin tersi istikamete do─čru d├Ânmektedir.

D├╝nya

D├╝nya

149 milyon kilometre ile g├╝ne┼če en yak─▒n ├╝├ž├╝nc├╝ gezegendir. G├╝ne┼čin etraf─▒n─▒ 365 g├╝n 5 saat 48 dakika ve 46 saniyede tamamlar. Kendi ekseni etraf─▒ndaki d├Ân├╝┼č├╝n├╝ ise 23 saat 56 dakika 4 saniyede tamamlad─▒r. Ortalama y├╝zey s─▒cakl─▒─č─▒ 15 santigrat derecedir. D├╝nyay─▒ di─čer gezegenlerden ay─▒ran en b├╝y├╝k ├Âzellik ise ├╝zerinde ya┼čam oldu─ču bilinen tek gezegen olmas─▒d─▒r. Uydusu AyÔÇÖd─▒r ve g├╝ne┼č sistemindeki be┼činci b├╝y├╝k do─čal uydudur.

Mars

Mars

Mars, G├╝ne┼če 208 milyon kilometre uzakl─▒─č─▒ ile d├Ârd├╝nc├╝ s─▒rada yer alan gezegendir Kendi ekseni etraf─▒ndaki d├Ân├╝┼č├╝n├╝ 24 saat 37 dakika, g├╝ne┼č etraf─▒ndaki d├Ân├╝┼č├╝n├╝ ise 687 g├╝nde tamamlamaktad─▒r. Bu d├Ân├╝┼č s├╝resi neredeyse d├╝nyan─▒nkinden 2 kat daha fazlad─▒r. Phobos ve Deimos ad─▒nda iki uydusu bulunmaktad─▒r.

J├╝piter

J├╝piter

G├╝ne┼č sisteminin en b├╝y├╝k gezegeni olan J├╝piter 71550 kilometrelik yar─▒├žapa sahiptir. Bu da d├╝nyadan yakla┼č─▒k olarak 13 kat daha b├╝y├╝k olmas─▒ demek. G├╝ne┼če 778 milyon kilometre uzakta olmas─▒ bak─▒m─▒ndan y├╝zey s─▒cakl─▒─č─▒ -140 derecelerdedir. Kendi ekseni etraf─▒ndaki d├Ân├╝┼č├╝n├╝ 12 y─▒lda tamamlar. Io, Europa, Ganymede ve Callisto ad─▒nda 4 uydusu vard─▒r.

Sat├╝rn

Sat├╝rn

G├╝ne┼čten tam 1,4 milyar kilometre uzakl─▒kta olan Sat├╝rn b├╝y├╝k oranda hidrojen ve helyum i├žermektedir. G├╝ne┼čin etraf─▒n─▒ 29 y─▒lda d├Ânerken kendi eksenindeki d├Ân├╝┼č├╝n├╝ ise 10 saatte tamamlar. Sat├╝rnÔÇÖ├╝ di─čer gezegenlerden ay─▒ran en ├Ânemli ├Âzelli─či halkas─▒d─▒r. Bu halka buz ve ta┼člardan olu┼čmaktad─▒r. Titan, Rhea ve Mimas ad─▒nda ├╝├ž uydusu bulunmaktad─▒r.

Uran├╝s

Uran├╝s

G├╝ne┼če uzakl─▒─č─▒ 2,80 milyar kilometre olan Uran├╝s 13 Mart 1781 y─▒l─▒nda ke┼čfedilmi┼čtir. D├╝nyadan 100 kat b├╝y├╝k olan bu gezegenin toplamda 27 adet uydusu vard─▒r. Bunlardan en bilinenleri ise Ariel, Miranda, Umbriel, Titania ve OberonÔÇÖdur.

Nept├╝n

Nept├╝n

G├╝ne┼če 4,5 milyar y─▒l uzakl─▒kta bulunan Nept├╝n 1846 y─▒l─▒nda ke┼čfedilmi┼čtir. Kendi ekseni etraf─▒ndaki d├Ân├╝┼č├╝n├╝ 17 saatte tamamlarken g├╝ne┼čin etraf─▒nda tam 164 y─▒lda d├Ânmektedir. Triton ve Nereid ad─▒nda iki uydusu vard─▒r.

Pl├╝ton

Pl├╝ton

G├╝ne┼čten 6 milyar kilometre uzakta olan Pl├╝ton 1930 y─▒l─▒nda ke┼čfedilmi┼čtir. Charon, Niks ve Hidra ad─▒nda ├╝├ž uydusu bulunmaktad─▒r. G├╝ne┼čin etraf─▒na bir turunu 250 y─▒lda atmaktad─▒r. D─▒┼č merkezli bir yap─▒ya sahip oldu─ču i├žin 2006 y─▒l─▒nda c├╝ce gezegen s─▒n─▒f─▒na konu┼čtur.

G├╝ne┼č sistemi ile ilgili b├╝t├╝n detaylar─▒ sizlere anlatmaya ├žal─▒┼čt─▒k, umar─▒m faydal─▒ olmu┼čtur. Yorumlar─▒n─▒z─▒ bekliyorum.

G├╝ne┼č sisteminin olu┼čumunu anlatan harika bir videoyu┬á https://www.youtube.com/watch?v=jyL0VIxDkXM&ab_channel=EvrenveEvrim adresinden izleyebilirsiniz.

pomeranian boo fiyatlar─▒

Serap Y─▒lmaz

2010 y─▒l─▒nda haber sitelerinde edit├Ârl├╝k kariyerine ba┼člad─▒m ve zamanla yolum Lafmacun.Net ile kesi┼čti. Magazin ve ├╝nl├╝leri yak─▒ndan takip eden yazar, T├╝rkiye ve d├╝nya g├╝ndeminde ya┼čanan magazinsel olaylar─▒ Lafmacun.net okurlar─▒na aktar─▒yor. Bana ula┼čmak i├žin: Syilmaz@lafmacun.net adresine mail atabilirsiniz.

─░lgili Makaleler

Sizin d├╝┼č├╝nceniz nedir?

Ba┼ča d├Ân tu┼ču